Pomiń łącza nawigacjiStrona główna > Moja kariera > Prawo pracy

Rodzaje umów o pracę

Umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków (podstawa prawna: art. 29 § 2 Kodeksu pracy).

Niezachowanie formy pisemnej nie powoduje nieważności umowy o pracę. Uchylanie się pracodawcy od podpisania umowy o pracę z osobą dopuszczoną do wykonywania pracy stanowi wykroczenie i podlega – zgodnie z art. 281 Kodeksu pracy – karze grzywny.

Zgodnie z art. 29 § 1. K.p. Umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:

  • rodzaj pracy, 
  • miejsce wykonywania pracy,
  • wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia,
  • wymiar czasu pracy,
  • termin rozpoczęcia pracy.

Od 1 stycznia 2004 r. pracodawcy zatrudniający pracowników pracujących na część etatu zobowiązani są do dodatkowo do ustalenia w umowie o pracę limitu godzin pracy ponad wymiar wynikający z umowy o pracę, po przekroczeniu którego pracownik nabędzie, oprócz normalnego wynagrodzenia, także prawo do dodatku „jak za pracę w godzinach nadliczbowych” (art. 151 § 5 K.p.). Sposoby określenia w umowach wspomnianego limitu mogą być różne, ale są one uzależnione od rozkładu czasu pracy w przyjętym systemie czasu pracy.

Rodzaje umów o pracę:

  • umowa na okres próbny,
  • umowa na zastępstwo,
  • umowa na czas określony, 
  • umowa na czas wykonania określonej pracy,
  • umowa na czas nieokreślony.

Umowa na okres próbny:

  1. Zawierana maksymalnie na 3 miesiące.  
  2. Istnieje możliwość zawarcia kilku umów na okres próbny na następujące po sobie okresy, przy czym łączny okres zatrudnienia „próbnego” nie może przekroczyć okresu, o którym mowa w pkt 1.  
  3. Podlega wypowiedzeniu (bez konieczności podawania przyczyny).  
  4. Okresy wypowiedzeń wynoszą odpowiednio:
         -  3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza
         -  2 tygodni,
         -  1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
         -  2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.
     Podstawa prawna: art. 34 K.p.

Umowa na zastępstwo:

  1. Znajduje zastosowanie w przypadku zatrudniania osoby podczas usprawiedliwionej nieobecności innego pracownika (np. z powodu długotrwałych zwolnień lekarskich, w okresie urlopu wychowawczego, macierzyńskiego, bezpłatnego).  
  2. Okres wypowiedzenia wynosi 3 dni robocze, niezależnie od długości trwania umowy na zastępstwo.  
  3. Umowę na zastępstwo może poprzedzać umowa na okres próbny.  
  4. W przypadku umowy na zastępstwo nie ma zastosowania przepis Kodeksu pracy, który wskazuje, że trzecia umowa na czas określony staje się automatycznie umową na czas nieokreślony.
    Podstawa prawna: art. 25 § 1 K.p, art. 331 K.p.

Umowa na czas określony:

  1. Nie ma ograniczeń, co do maksymalnego okresu, na   który może być zawarta. Przy zbyt długich okresach umowy, np. 5-7 lat, pracownik może dochodzić sądownie roszczeń o zawarcie umowy na czas nieokreślony.
  2. Trzecia kolejna umowa na czas określony podpisana przez tego samego pracodawcę i tego samego pracownika, staje się automatycznie umową o pracę na czas nieokreślony, jeśli przerwy między tymi umowami nie przekraczały jednego miesiąca.  
  3. Podlega wypowiedzeniu, jeśli:
        -  została zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy 
        -  oraz zawarto w umowie stosowną klauzulę dopuszczającą    rozwiązanie umowy.
  4. Jeśli zostały spełnione wymogi, o których mowa w  pkt 2, okres wypowiedzenia umowy wynosi 2 tygodnie.  
  5. Wypowiedzenie nie wymaga uzasadnienia.
    Podstawa prawna: art. 33 K.p., art. 251 § 2 K.p.

Umowa na czas wykonywania określonej pracy:

Umowa taka zawierana jest w sytuacji, kiedy trudno jest określić termin zakończenia konkretnego zadania, które będzie powierzone pracownikowi. Końcem tej umowy jest dzień, w którym pracownik ukończy umówioną pracę (ściśle określoną w umowie).

Umowa na czas nieokreślony

  1. Strony tej umowy nie ustalają żadnego okresu jej  trwania – przyjmuje się, że będzie ona trwała tak długo, aż któraś ze Stron jej nie wypowie.  
  2. Okres wypowiedzenia jest uzależniony od okresu  zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:
        -  2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż  6 miesięcy,
        -  1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co  najmniej 6 miesięcy,
        -  3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
  3. Wypowiedzenie wymaga uzasadnienia.
    Podstawa prawna: art. 36 § 1 K.p.

Ważne cechy umowy o pracę

  1. Umowa o pracę nie może zawierać postanowień mniej korzystnych niż te, które wynikają z przepisów prawa pracy. Art. 18  K.p. stanowi, iż:
          § 1. Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy.
          § 2. Postanowienia umów i aktów, o których mowa w § 1, mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne; zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy.
          § 3. Postanowienia umów o pracę i innych aktów, na podstawie których powstaje stosunek pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu są nieważne. Zamiast takich postanowień stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy, a w razie braku takich przepisów - postanowienia te należy zastąpić odpowiednimi postanowieniami niemającymi charakteru dyskryminacyjnego.
  2. Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę nabywa uprawnienia, których nie przewidują inne formy zatrudnienia, takie jak np. umowy cywilnoprawne (umowy zlecenia, umowy o dzieło), umowy o współpracy, w zakresie: prawa do wynagrodzenia za czas nieobecności z powodu choroby, wypadków przy pracy, zasiłków opiekuńczych, zasiłków macierzyńskich, wychowawczych, prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego).
  3. Zaliczenie okresów zatrudnienia na podstawie umowy o pracę do stażu, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
  4. Prawo do wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.

Polecamy: Praca na zlecenie

 

Powrót

  • Blip
  • Wykop
  • Śledzik
  • Facebook
  • Twitter
  • Del.icio.us
  • Wyszukiwarka ofert pracy
    Szukane słowo
    Wyszukiwanie zaawansowane