Artykuły, payroll, payroll consulting, 16.11.2026
Monitoring Ryzyk HR & Payroll: zweryfikuj PKD 2025, limity składek ZUS 2027 i zimowe obowiązki BHP

Końcówka 2026 roku przynosi pracodawcom kolejne obowiązki i wyzwania związane z planowaniem kosztów zatrudnienia. Zbliżający się termin aktualizacji kodów PKD 2025, wyższe limity składek ZUS na 2027 rok oraz sezonowe obowiązki dotyczące posiłków i napojów profilaktycznych mogą wpływać na rozliczenia kadrowo-płacowe, budżety wynagrodzeń i organizację pracy. W najnowszym wydaniu Monitoringu Ryzyk HR & Payroll eksperci HRK Payroll Consulting analizują konsekwencje prawne, finansowe i operacyjne tych zmian oraz wskazują, jak przygotować organizację, ograniczyć ryzyko nieprawidłowości i uniknąć nieprzewidzianych kosztów.
W tym artykule:
- Ryzyko 1 – Aktualizacja PKD 2025: Jak błędne przyporządkowanie PKD może wpłynąć na wysokość składki wypadkowej od kwietnia 2027 r.
- Ryzyko 2 – Jak wzrost limitu 30-krotności do 300 990 zł wpływa na koszty i gdzie pojawia się ryzyko błędów przy naliczaniu składek.
- Ryzyko 3 – Zimowe obowiązki BHP: Kiedy pracodawca musi zapewnić posiłki profilaktyczne i gorące napoje oraz jakie konsekwencje grożą za niedopełnienie obowiązków.
Ryzyko 1: PKD 2025 – koniec okresu przejściowego. Kiedy błędny kod działalności może zwiększyć koszty pracodawcy?
31 grudnia 2026 r. kończy się okres przejściowy na dostosowanie kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności do PKD 2025. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność weryfikacji danych ujawnionych w CEIDG i KRS. Choć przewidziano mechanizm automatycznego przeklasyfikowania kodów, nie gwarantuje on ich zgodności z rzeczywistym profilem działalności. Z perspektywy pracodawców szczególnego znaczenia nabiera możliwy wpływ kodu PKD na wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe.
Nowe kody PKD – dlaczego warto sprawdzić je przed końcem roku?
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje klasyfikacja PKD 2025, która zastąpiła dotychczasową PKD 2007. Dwuletni okres przejściowy kończy się 31 grudnia 2026 r. Przedsiębiorcy, którzy nie dokonają aktualizacji samodzielnie, zostaną objęci procedurą automatycznego przeklasyfikowania na podstawie kluczy powiązań GUS.
Ryzyko pojawia się szczególnie wtedy, gdy jeden dotychczasowy kod odpowiada kilku oznaczeniom w nowej klasyfikacji. Automatycznie przypisany kod może nie odzwierciedlać faktycznie prowadzonej działalności.
Ryzyko pracodawcy – kod PKD a wysokość składki wypadkowej
Zmiana klasyfikacji nie powoduje automatycznie zmiany podstawy wymiaru składek ZUS ani konieczności ponownego zgłaszania pracowników do ubezpieczeń. Nie oznacza to jednak, że pozostaje bez wpływu na koszty zatrudnienia.
Kod przeważającego rodzaju działalności jest jednym z elementów wykorzystywanych do ustalenia grupy działalności, a tym samym stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe – zgodnie z zasadami obowiązującymi danego płatnika.
Na potrzeby roku składkowego rozpoczynającego się 1 kwietnia 2027 r. przynależno ść do grupy działalności będzie ustalana według stanu na 31 grudnia 2026 r., już z uwzględnieniem klasyfikacji PKD 2025 wykazywanej w informacji ZUS IWA za 2026 r. (termin złożenia upływa 1 lutego 2027 r.). Informacja ZUS IWA obejmuje dane o liczbie ubezpieczonych, wypadkach przy pracy oraz zatrudnieniu w warunkach zagrożenia.
Nieprawidłowe przyporządkowanie kodu może prowadzić do błędnego ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej obowiązującej od 1 kwietnia 2027 r. do 31 marca 2028 r., a w konsekwencji do nieprawidłowych rozliczeń ZUS, potencjalnych dopłat i korekt.
Co pracodawca powinien zrobić przed 31 grudnia 2026 r.?
“Rekomendujemy przeprowadzenie przeglądu danych rejestrowych, ubezpieczeniowych i kadrowych jeszcze przed końcem roku. Prawidłowe ustalenie obowiązków płatnika oraz stopy procentowej składki wypadkowej to nie tylko kwestia zgodności z przepisami, lecz również świadomego zarządzania kosztami pracy i ograniczania ryzyka korekt rozliczeń ZUS. W pierwszej kolejności warto wdrożyć działania kontrolne polegające na weryfikacji kodu PKD ujawnionego w CEIDG lub KRS, zarówno działalności przeważającej, jak i dodatkowej. Następnie porównać kody z faktycznym zakresem działalności, korzystając z klasyfikacji PKD 2025 i kluczy powiązań GUS. W przypadku wykrycia różnic, należy zaktualizować wpis we właściwym rejestrze. Aktualizacja PKD w CEIDG lub KRS nie wymaga odrębnego zgłoszenia do ZUS – informacja jest przekazywana pomiędzy rejestrami automatycznie.”
Justyna Piekarek, Liderka Zespołu Kadrowego HRK Payroll Consulting
Ryzyko 2: Nowe limity składek ZUS na 2027 rok – wyższe koszty zatrudnienia i ryzyko błędów w rozliczeniach składek
W Monitorze Polskim (poz. 1098 oraz 1120) opublikowano nowe limity składkowe na 2027 r. Roczna podstawa wymiaru składek emerytalnych i rentowych wzrośnie do 300 990 zł, a maksymalna miesięczna podstawa dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego wyniesie 25 082,50 zł. Zmiany mają szczególne znaczenie m.in. dla pracodawców zatrudniających na umowy o pracę wysoko wynagradzanych specjalistów i menedżerów oraz dla podmiotów korzystających z pracy zleceniobiorców. Wyższe limity oznaczają również konieczność aktualizacji systemów kadrowo-płacowych, przetestowania rozliczeń i uwzględnienia dodatkowych obciążeń w budżetach wynagrodzeń na 2027 rok.
Nowe limity składek ZUS – ile wyniosą w 2027 roku?
Bazą do ustalenia nowych limitów jest prognozowane przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej na 2027 r., wynoszące 10 033 zł.
| Wskaźnik | 2026 r. | 2027 r. | Zmiana |
| Roczne ograniczenie podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych (tzw. limit 30-krotności) | 282 600 zł | 300 990 zł | +18 390 zł |
| Maksymalna miesięczna podstawa dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego | 23 550 zł | 25 082,50 zł | +1 532,50 zł |
Tzw. limit 30-krotności to ograniczenie rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, zarówno w części finansowanej przez pracownika, jak i pracodawcę. Obowiązuje on m.in. przy umowach o pracę oraz oskładkowanych umowach zlecenia.
Limit składek emerytalno-rentowych – kiedy wzrośnie wynagrodzenie netto pracownika?
Po osiągnięciu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynoszącej 300 990 zł płatnik zaprzestaje ich naliczania od nadwyżki ponad wskazany ustawowo limit. W miesiącu przekroczenia składki nalicza się tylko od tej części podstawy, która pozostała do wykorzystania rocznego limitu. Od pozostałej części wynagrodzenia składki emerytalne i rentowe nie są już pobierane.
Dla pracownika może oznaczać to wzrost wynagrodzenia netto po przekroczeniu limitu, ponieważ pracodawca zaprzestaje odprowadzania do ZUS składek emerytalnych i rentowych. Rzeczywista zmiana kwoty do wypłaty zależy od stawki podatku PIT. Z perspektywy pracodawcy następuje obniżenie kosztu składek emerytalnych i rentowych od wynagrodzenia przekraczającego roczny limit.
Jak zmienił się limit 30-krotności w ostatnich latach?
W latach 2022–2027 roczny limit podstawy wymiaru składek emerytalnych i rentowych wzrósł ze 177 660 zł do 300 990 zł, czyli o 123 330 zł (69,4%). Oznacza to, że pracodawcy od wyższej kwoty w ciągu roku finansują składki emerytalne i rentowe od wynagrodzeń osób o wysokich zarobkach.
Wzrost rocznego limitu podstawy wymiaru składek emerytalnych i rentowych z 282 600 zł w 2026 r. do 300 990 zł w 2027 r. oznacza dla pracodawcy potencjalnie wyższe koszty zatrudnienia. W przypadku pracowników, których roczna podstawa składek przekracza wskazane wyżej limity, przy niezmienionym poziomie wynagrodzenia i standardowych stawkach składek, koszt finansowanych przez pracodawcę składek emerytalnych i rentowych wzrośnie o 2990,21 zł rocznie na osobę.